Bánh chè lam là một loại bánh ngọt dân dã, được chế biến thủ công theo công thức cổ truyền của người dân Cao Bằng, thường xuyên xuất hiện trên bàn thờ gia tiên trong các dịp lễ và Tết Nguyên đán. Nguyên liệu cốt lõi cấu thành món bánh khá đơn giản và gần gũi với đời sống nông nghiệp, bao gồm bột gạo nếp cái hoa vàng rang chín đến khi thơm mịn, đường phên hoặc mạch nha, lạc rang nguyên hạt loại bỏ hạt thối mốc, và gừng tươi. Quá trình đun nấu hỗn hợp bánh đòi hỏi sự kiên nhẫn cao độ và kỹ thuật điều chỉnh nhiệt độ lửa liên tục trong hơn 2 tiếng đồng hồ để rắc bột từ từ, đảm bảo hỗn hợp bột và đường không bị cháy khét hay vón cục. Sau khi nấu đạt độ dẻo tiêu chuẩn, bánh được đổ ra khuôn, cắt thành từng khối nhỏ vừa cầm tay và rắc thêm một lớp hạt vừng lên trên.
Bánh có màu mật đặc trưng, được bọc bởi lớp vỏ áo bột trắng bên ngoài, mang lại cảm giác dẻo quánh, mềm mại, vị ngọt thanh của đường phên hòa quyện hoàn hảo với vị cay ấm nồng của gừng tươi.