Xôi trám & Trám đen (Đặc sản Cao Bằng)

Trám đen là một loại quả hoang dã có hình dáng thon nhọn hai đầu, kích thước bằng ngón tay cái, mang đặc tính cùi dày và hương thơm lạ miệng. Khi kết hợp với gạo nếp nương, quả trám trở thành linh hồn của xôi trám - một món ăn truyền thống dân dã, gắn liền với văn hóa sinh hoạt của đồng bào các dân tộc Tày và Nùng tại khu vực núi rừng Đông Bắc. Sự xuất hiện của món ăn này phụ thuộc hoàn toàn vào chu kỳ tự nhiên, thường chỉ có mặt trong các bữa ăn sáng và khu chợ địa phương từ tháng 8 đến tháng 10 hàng năm khi quả trám bước vào mùa chín rộ. Quá trình chế biến yêu cầu tuyển chọn kỹ lưỡng những quả trám nếp chín cây có màu tím thẫm, đỉnh cuống còn dính nhựa và da bóng mịn, thay vì sử dụng trám tẻ có kết cấu cứng và giòn.

Hạt xôi sau khi đồ chín cùng quả trám sẽ được nhuộm sang màu tím hồng hoặc tím thẫm vô cùng bắt mắt, tỏa hương thơm đặc trưng của cây cỏ rừng, mang lại vị bùi béo và độ dẻo mềm hoàn hảo khi nhai.